The Word of the Communist Party in Partisan Epic Chronicles
Abstract
The paper examines the relationship between the post-folklore Partisan epic chronicle and the ideological press (the Borba [The Struggle] and Mladi borac [The Young Fighter] newspapers (1944, 1945), and the proclamations of the CPY Central Committee), as well as other types of ideological doctrinal activity in southern Serbia during World War II. The oral functioned in circumstances in which some of its main elements could not be transferred into the written form. This made the use of written communication part of a broader interplay between the poetic and media discourse, between post-folk epic chronicles and the ideological press. Intertextual connections were facilitated not only by the possibility for authors and audiences to obtain information from printed material, whether through spoken or written means, but also by the fact that many authors from the region were members of the movement founded on Communist Party ideology, some of them in charge of propaganda to boot.
From the perspective of the goals the Communist Party set for itself, of great importance was the factor of interference with the social stratum whose notions of the functioning of the state and society were to be changed by the new ideological narrative, thus making it an active and reliable asset in the struggle for change the Party aspired to.
Therefore, the form of communication with which the rural population was familiar seemed particularly suitable (though the rest of the populace was no stranger to it, due to the importance and power of tradition). The post-folklore chronicle was an adaptable form, with genre features that included narrative sequences aimed at reporting events from the immediate past, based on conflicts with enemies, but also with suitable inclinations towards denarrativization, providing a framework in which an appropriate personality or ideas could be celebrated. The parallels between the poetic and media narrative can be noticed, especially when it comes to outlining the principal actors and the themes, motifs, and ideas.
References
IZVORI
B - Borba 1922-1945. 28. 04. 2020.
D - Dimitrijević, Sergije. "Crnotravske i leskovačke narodne pesme oslobodilačkog rata i revolucije". Srpski etnografski zbornik 79 (1967): 51-139.
Đ1 - Đorđević M., Dragutin. "Obrad Simonović, narodni guslar iz Glasovika". Leskovački zbornik 9 (1969): 287-298.
Đ2 - Đorđević M., Dragutin. "Narodni pevač Stoimen Stanković". Leskovački zbornik 14 (1974): 288-306.
IZ - Ilić P., Nikola i Momčilo Zlatanović. Narodne pesme Južne Srbije o oslobodilačkom ratu i revoluciji. Leskovac: Književni klub "Glubočica", 1985.
M - Milovanović, Miroslav (prir.). Narodne pesme oslobodilačkog rata južne Srbije. Beograd: Grafika-pres, 1974.
MB - Mladi borac 1944-1945. 12. 05. 2020.
Odluka Predsedništva AVNOJ-a 30. novembra 1943. u Jajcu. 23. 06. 2020.
T - Turović, Dobrosav. Narodne partizanske pesme Jablanice. Leskovac: Klub pisaca pri Radničkom univerzitetu "Kosta Stamenković", 1968.
Deklaracija - Deklaracija Drugog zasjedanja Antifašističkog Veća Narodnog Oslobođenja Jugoslavije 23. 06. 2020
Proglas 1 - Proglas Centralnog komiteta KPJ narodima Jugoslavije od 15. travnja 1941. godine. Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda. Tom V, knj. 1: Borbe u Hrvatskoj 1941. godine. Beograd: Vojno-istorijski institut Vojske Jugoslavije, 1952. 22. 04. 2020.
Proglas 2 - Proglas CK KPJ povodom napada fašističke Nemačke na Sovjetski savez. Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda. Tom 1, knj. 1: Borbe u Srbiji 1941. godine. Beograd: Vojno-istorijski institut Vojske Jugoslavije, 1949. 22. 04. 2020.
Proglas 3 - Proglas CK KPJ narodima Jugoslavije od 12. jula 1941. godine. Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda. Tom 1, knj. 1: Borbe u Srbiji 1941. godine. Beograd: Vojno-istorijski institut Vojske Jugoslavije, 1949. 22. 04. 2020.
Proglas 4 - Proglas CK KPJ narodima Jugoslavije od 25. jula 1941. godine. Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda. Tom 1, knj. 1: Borbe u Srbiji 1941. godine. Beograd: Vojno-istorijski institut Vojske Jugoslavije, 1949. 22. 04. 2020.
Proglas 5 - Proglas Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju od jula meseca 1941. godine. Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda. Tom 1, knj. 1: Borbe u Srbiji 1941. godine. Beograd: Vojno-istorijski institut Vojske Jugoslavije, 1949. 22. 04. 2020.
Rezolucija - Rezolucija o osnivanju AVNOJ-a. 25. 04. 2020.
LITERATURA
Altiser, Luj. "Ideologija i državni ideološki aparati (beleške za jedno istraživanje)". Studije kulture. Prir. Jelena Đorđević. Beograd: Službeni glasnik, 2008, 143-147.
Becić, Ivan. "List 'Borba' u borbi za ovladavanjem javnim mnjenjem u Srbiji 1944-1945". Istorija 20. veka 30. 2 (2012): 83-101. Crossreff
Braun, Maksimilijan. Srpskohrvatske junačke pesme. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva: Vukova zadužbina; Novi Sad: Matica srpska, 2004.
Čolović, Ivan. Bordel ratnika: foklor, politika i rat. Beograd: Biblioteka XX vek, 2007.
Ćosić, Dobrica. Razgovori i životopis. Prir. Radovan Popović. Dela Dobrice Ćosića, kolo 4, knj. 24. Beograd: Filip Višnjić, 2005.
Dedijer, Vladimir. "Pokoravanje i komadanje Jugoslavije". Istorija Jugoslavije. Ur. Ivan Božić, Sima Ćirković, Milorad Ekmečić i Vladimir Dedijer. Beograd: Prosveta, 1973, 457-470.
Detelić, Mirjana. Urok i nevesta: poetika epske formule. Beograd: SANU, 1996.
Đorđević Belić, Smiljana. Postfolklorna epska hronika: žanr na granici i granice žanra. Beograd: Čigoja štampa, Institut za književnost i umetnost, 2016.
Đorđević M., Dragutin. "Ličnosti narodnog ustanka u partizanskim pesmama leskovačkog kraja". Rad VIII kongresa Saveza udruženja folklorista Jugoslavije u Titovom Užicu 1961. Beograd: Savez folklorista Jugoslavije, 1961, 237−244.
Đorđević M., Dragutin. "Život i običaji narodni u Leskovačkoj Moravi". Srpski etnografski zbornik 70 (1958): 1-724.
Lajić Mihajlović, Danka i Smiljana Đorđević Belić. "Pesme o NOB-u i (re)konstruisanje tradicije: pevanje uz gusle na gramofonskim pločama iz doba socijalizma". Književna istorija (2021) (u štampi).
Ljubinković, Nenad. "Modeli epskih junaka i njihovih protivnika u srpskohrvatskoj deseteračkoj epici". Traganja i odgovori: studije iz narodne književnosti i folklora 1. Beograd: Institut za književnost i umetnost, 2010, 222-228.
Ljubinković, Nenad. Naši daleki preci. Beograd: SKZ, 2014.
Majstorović, Stevan. "Vuksan". Mladi borac, 1980, b.s. 17. 7. 2020.
Matić, Milan. Partizanska štampa u Srbiji 1941-1945. Beograd: Institut za savremenu istoriju, 1993.
Milošević Đorđević, Nada. "Stihovana hronika - narodna ili narodska poezija". Pravo i lažno narodno pesništvo. Ur. Miroslav Pantić. Despotovac: Narodna biblioteka "Resavska škola", 1996, 77-84.
Milošević, Srđan. "Komunistička partija Jugoslavije o seljačkom i agrarnom pitanju u periodu između dva svetska rata". Tokovi istorije 2 (2015): 101-127. Crossreff
Murko, Matija. Tragom srpskohrvatske narodne epike. Zagreb: JAZU, 1951.
Naumović, Slobodan. "Ustaj seljo, ustaj rode: Simbolika seljaštva i politička komunikacija u novijoj istoriji Srbije". Godišnjak za društvenu istoriju 2. 1 (1995): 39-63.
Naumović, Slobodan. Upotreba tradicije u političkom i javnom životu Srbije na kraju dvadesetog i početkom dvadeset prvog veka. Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju, IP "Filip Višnjić", 2009.
Nedeljković, Dušan. "Razvitak crnotravskih i leskovačkih narodnih pesama oslobodilačkog rata i revolucije". Srpski etnografski zbornik 79 (1967): 1-43.
Nikolić, Ilija. "Narodno pevanje u jedinicama Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije (1941-1945)". Narodno stvaralaštvo - Folklor 14 (1975): 16-36.
Petković, Danijela. Junak i siže epske pesme. Beograd: Institut za književnost i umetnost, 2019.
Petranović, Branko. Istorija Jugoslavije: 1918-1988. Knjiga 2: Narodnooslobodilački rat i revolucija: 1941-1945. Beograd: Nolit, 1988.
Popović Nikolić, Danijela. "Naivni stvaralac u postfolkloru". Književna istorija 163 (2017): 59-81.
Rodić, Milivoj. Narodna poezija revolucionarnih epoha kao književni fenomen. Beograd: Svet knjige, 2005.
Samardžija, Snežana. Biografije epskih junaka. Beograd: Društvo za srpski jezik i književnost Srbije, 2008.
Suvajdžić, Boško. Pevač i tradicija. Beograd: Zavod za udžbenike, 2010.
Trebješanin, Radoš. "Starozavičajni i novi folklor u Gajtanu". Rad IX kongresa folklorista Jugoslavije. Sarajevo: Udruženje folklorista Jugoslavije, 1963, 577-587.
Vesović, Milan. "Komunistička štampa o stvaranju Jugoslavije". Istorija 20. veka 12. 1 (1994): 55-64.
Zlatanović, Momčilo. "Vranjske narodne pesme oslobodilačkog rata i revolucije". Narodno stvaralaštvo - Folklor 14 (1975): 53-56.
Zlatanović, Momčilo. Narodno pesništvo Južne Srbije. Vranje: Narodni muzej u Vranju, 1982.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their published articles online (e.g., in institutional repositories or on their website, social networks like ResearchGate or Academia), as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
